Sáng ngày 29/7/2026, Giáo sư, Thầy thuốc Nhân dân, Anh hùng Lao động Vũ Văn Đính – nguyên Chủ tịch Hội Hồi sức cấp cứu và Chống độc Việt Nam, nguyên Trưởng khoa Hồi sức cấp cứu A9 Bệnh viện Bạch Mai – đã qua đời ở tuổi 94. Ông được xem là “cha đẻ” của ngành hồi sức cấp cứu hiện đại Việt Nam.
Người gắn bó cả đời với Khoa A9 – “cửa sinh tử”
Sinh năm 1933 tại Hải Dương (nay thuộc TP Hải Phòng), Giáo sư Vũ Văn Đính gần như gắn bó trọn vẹn sự nghiệp với Khoa Hồi sức cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai – nơi được ví như “cửa sinh tử” của những bệnh nhân nặng nhất.
Dưới sự dẫn dắt của ông, Khoa A9 trở thành trung tâm hồi sức cấp cứu đầu ngành, tiếp nhận bệnh nhân nặng từ khắp các tỉnh thành và chuyển giao kỹ thuật cho nhiều bệnh viện tuyến dưới. Ông cùng tập thể đã đưa vào áp dụng nhiều kỹ thuật hồi sức lần đầu tiên có ở Việt Nam như: sốc điện, đặt máy tạo nhịp, thông khí nhân tạo, lọc màng bụng, lọc máu liên tục.
Ông cũng là người đề xuất mô hình phân tuyến chức năng trong cấp cứu, chia thành ba chuyên khoa: Khám bệnh – Cấp cứu – Hồi sức tích cực. Mô hình này sau đó được nhân rộng toàn quốc và trở thành khung xương sống của hệ thống cấp cứu tại nhiều bệnh viện lớn.
Tập thể Khoa A9 dưới sự dẫn dắt của ông đã hai lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động.
Câu chuyện “nuôi rắn cứu người”
Đầu những năm 1980, khi bệnh nhân bị rắn độc cắn nhập viện liên tục nhưng Việt Nam chưa sản xuất được huyết thanh kháng nọc trong nước, thuốc phải nhập ngoại với giá rất cao, Giáo sư Vũ Văn Đính đã có quyết định táo bạo.
Ông xin rắn độc từ người dân và nhiều địa phương, dựng khu nuôi ngay cạnh Khoa A9 để lấy nọc nghiên cứu điều chế huyết thanh. Các loài rắn như cạp nong, cạp nia, hổ mang, hổ chúa, lục xanh… được ông trực tiếp chăm sóc, theo dõi.
Từ công trình này, nền tảng điều trị chống độc do rắn cắn tại Việt Nam dần được hình thành, góp phần cứu sống hàng nghìn bệnh nhân và mở ra hướng điều trị hiệu quả cho các ca ngộ độc nặng. Vì câu chuyện này, ông được đồng nghiệp và báo chí gọi là “ông già nuôi rắn cứu người” – một hình ảnh vừa kỳ lạ, vừa rất Việt Nam: dùng chính mối nguy để tạo ra con đường sống.
Năm 1994, ông thành lập Tổ Hồi sức chống độc thuộc Khoa A9 – tiền thân của Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch Mai ngày nay. Từ đây, lĩnh vực chống độc tại Việt Nam, đặc biệt là xử trí các ca ngộ độc và rắn cắn, dần được hệ thống hóa và phát triển thành chuyên ngành riêng.
Người thầy lớn của nhiều thế hệ bác sĩ
Giáo sư Vũ Văn Đính từng là Chủ nhiệm Bộ môn Hồi sức cấp cứu, Trường Đại học Y Hà Nội. Ông trực tiếp đào tạo nhiều thế hệ bác sĩ hồi sức cấp cứu, nhiều người trong số đó nay đã là trưởng khoa, phó khoa tại các bệnh viện tuyến trung ương và tuyến tỉnh.
Tháng 9/2012, ông được trao Giải thưởng Cống hiến trọn đời (Lifetime Achievement Award) tại Hội nghị Quản lý bệnh viện châu Á (HMA) tổ chức ở Hà Nội. Đây là cá nhân duy nhất từ Việt Nam nhận giải này trong năm đó và là một trong số rất ít người Việt Nam được vinh danh ở tầm khu vực.
Di sản còn mãi
Với nhiều thế hệ bác sĩ và bệnh nhân, tên tuổi của Giáo sư Vũ Văn Đính gắn liền với sự ra đời và trưởng thành của ngành hồi sức cấp cứu – chống độc hiện đại tại Việt Nam. Ông mãi là “cha đẻ” của ngành, một người thầy lớn đã sống trọn đời vì sự sống của người khác.
Di sản của ông vẫn sống trong từng ca cấp cứu thành công, trong mô hình tổ chức cấp cứu – hồi sức – chống độc tại các bệnh viện, và trong trái tim những người từng được ông cứu, được ông dạy.
“Giáo sư Vũ Văn Đính qua đời sáng 29/7/2026, hưởng thọ 94 tuổi.”
Nguồn: Thể thao & Văn hóa
Tại đây: thethaovanhoa.vn/giao-su-vu-van-dinh-cha-de-nganh-hoi-suc-cap-cuu-viet-nam-va-cau-chuyen-nuoi-ran-cuu-nguoi-20260729173156188.htm
