Ghép tạng được xem là đỉnh cao của y học nhân loại, nơi ranh giới sinh tử vô cùng mong manh. Trong lĩnh vực đầy tính thách thức này, TS.BS Ninh Việt Khải đã khẳng định vị thế của một chuyên gia hàng đầu. Được mệnh danh là “bàn tay vàng trong làng ghép tạng Việt Nam”, ông đã thực hiện thành công hàng ngàn ca phẫu thuật phức tạp, hồi sinh vô số mảnh đời đang đứng trước cửa tử. Với bề dày kinh nghiệm tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, bác sĩ Khải không chỉ mang lại phép màu y học mà còn lan tỏa tấm gương sáng ngời về y đức. Bài viết dưới đây sẽ phác họa chi tiết chân dung và sự nghiệp của vị bác sĩ tài hoa này.
Tầm vóc của TS.BS Ninh Việt Khải trong nền Ngoại khoa Việt Nam
Hệ thống tiêu hóa và gan mật tụy là những cơ quan có cấu trúc giải phẫu vô cùng phức tạp, với mạng lưới mạch máu chằng chịt và chức năng sinh lý sống còn. Việc can thiệp phẫu thuật tại khu vực này đòi hỏi bác sĩ phải có một nhãn quan lâm sàng tuyệt vời và đôi bàn tay cực kỳ tinh xảo. Riêng đối với lĩnh vực ghép tạng, đặc biệt là ghép gan, mức độ khó khăn còn nhân lên gấp bội. Nó đòi hỏi sự phối hợp hoàn hảo của một ê-kíp khổng lồ và năng lực xuất chúng của người phẫu thuật viên chính (thường được gọi là “nhạc trưởng” của ca mổ).
Tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức – cái nôi của ngành ngoại khoa cả nước và là trung tâm ghép tạng hàng đầu Việt Nam, TS.BS Ninh Việt Khải giữ một vai trò vô cùng nòng cốt. Bằng tài năng, bản lĩnh và trí tuệ của mình, ông đã đóng góp to lớn vào việc đưa kỹ thuật ghép tạng của Việt Nam vươn lên sánh ngang với các quốc gia có nền y tế phát triển trong khu vực và trên thế giới.
Học vị Tiến sĩ Y khoa là minh chứng rõ nét cho khối lượng kiến thức hàn lâm sâu rộng và tư duy nghiên cứu khoa học sắc bén của ông. Sự kết hợp giữa lý thuyết uyên thâm và hàng vạn giờ thực chiến trong phòng mổ đã giúp ông xây dựng một vị thế vững chắc, được đồng nghiệp trong và ngoài nước kính nể, được hàng vạn bệnh nhân trao gửi trọn vẹn niềm tin.
Hành trình rèn luyện bản lĩnh y khoa và khát vọng đổi mới
Thành công rực rỡ của vị “bàn tay vàng” không phải là món quà ngẫu nhiên mà là kết tinh của một quá trình rèn luyện, bứt phá đầy gian nan và thử thách.
Nền tảng chuyên môn bài bản và nghiêm ngặt
Ngay từ những ngày đầu khoác lên mình chiếc áo blouse trắng, bác sĩ Ninh Việt Khải đã bộc lộ niềm đam mê mãnh liệt với ngoại khoa. Ông thấu hiểu rằng, để có thể đứng vững trên bàn mổ và giành giật sự sống cho người bệnh, người thầy thuốc phải có “tinh thần thép” và một khối óc không ngừng học hỏi.
Sau khi tốt nghiệp với những thành tích xuất sắc, ông tiếp tục dấn thân vào con đường đào tạo sau đại học, chuyên sâu về lĩnh vực Phẫu thuật Gan – Mật – Tụy và Ghép tạng. Quá trình làm luận án Tiến sĩ là những năm tháng ông miệt mài nghiên cứu, phân tích hàng ngàn ca lâm sàng để tìm ra những giải pháp tối ưu nhằm giảm thiểu tai biến phẫu thuật và tăng tỷ lệ sống còn cho bệnh nhân ung thư gan, xơ gan giai đoạn cuối.
Vươn ra biển lớn, tiếp thu tinh hoa y học thế giới
Ghép tạng là một lĩnh vực liên tục có những bước tiến thần tốc. Để không bị tụt hậu, TS.BS Ninh Việt Khải đã dành nhiều thời gian tham gia các khóa tu nghiệp, các chương trình trao đổi chuyên môn tại các trung tâm ghép tạng danh tiếng trên thế giới (như Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan).
Tại đây, ông đã tiếp cận và làm chủ những kỹ thuật vi phẫu mạch máu đỉnh cao, các phác đồ ức chế miễn dịch chống thải ghép tiên tiến nhất. Trở về Việt Nam, ông mang theo khát vọng cháy bỏng: Ứng dụng những tinh hoa y học nhân loại để cứu sống người bệnh ngay tại quê nhà, giúp họ không phải gánh chịu mức chi phí khổng lồ khi ra nước ngoài điều trị.
Những kỳ tích y học làm nên danh xưng “Bàn tay vàng”
Nhắc đến TS.BS Ninh Việt Khải, giới chuyên môn và truyền thông luôn nhắc đến những ca đại phẫu mang tính lịch sử. Ông là “khắc tinh” của những căn bệnh hiểm nghèo vùng bụng.
1. Đỉnh cao trong kỹ thuật Ghép gan
Ghép gan được xem là kỹ thuật khó nhất trong ghép tạng ổ bụng. TS.BS Ninh Việt Khải đã ghi dấu ấn đậm nét trong cả hai lĩnh vực: ghép gan từ người cho chết não và ghép gan từ người hiến sống.
-
Ghép gan từ người hiến sống: Đây là một áp lực khổng lồ. Bác sĩ không chỉ phải cứu sống người nhận (vốn đang suy kiệt do bệnh gan giai đoạn cuối) mà còn phải đảm bảo an toàn tuyệt đối 100% cho người hiến (một người hoàn toàn khỏe mạnh). Ông đã thực hiện những đường mổ cắt gan điêu luyện, chia tách các vi mạch máu và đường mật nhỏ như sợi chỉ để lấy ra một phần gan từ người cho, sau đó vi phẫu nối lại hoàn chỉnh trong cơ thể người nhận.
-
Ghép gan chia để (Split liver transplant): Kỹ thuật đỉnh cao phân chia một lá gan từ người hiến chết não thành hai phần để ghép cứu sống cùng lúc hai bệnh nhân. Kỹ thuật này đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối để phân chia hệ thống mạch máu mà không làm tổn thương nhu mô gan. Sự thành công của ông trong kỹ thuật này đã giúp giải quyết phần nào tình trạng khan hiếm nguồn tạng tột cùng tại Việt Nam.
2. Phẫu thuật điều trị Ung thư Gan – Mật – Tụy phức tạp
Bên cạnh ghép tạng, bác sĩ Khải còn là bậc thầy trong việc phẫu thuật cắt bỏ các khối u đường tiêu hóa. Đối mặt với những khối u gan khổng lồ, u vùng rốn gan (u Klatskin) hay ung thư đầu tụy xâm lấn mạch máu, nhiều cơ sở y tế thường phải “trả về”. Nhưng với bản lĩnh của mình, TS.BS Ninh Việt Khải đã thực hiện thành công các ca phẫu thuật cắt gan lớn, nạo vét hạch triệt để, phối hợp với việc cắt và tạo hình lại mạch máu. Đường mổ tinh tế của ông giúp bệnh nhân mất ít máu, phục hồi nhanh và kéo dài đáng kể thời gian sống chất lượng.
Trái tim nhân hậu đằng sau những giờ phút sinh tử
Khoác trên mình bộ đồng phục phòng mổ, TS.BS Ninh Việt Khải là một “vị tướng” quyết đoán, lạnh lùng và tập trung cao độ. Có những ca ghép gan kéo dài 12 đến 15 tiếng đồng hồ xuyên đêm, ông và ê-kíp phải đứng liên tục, không ăn, không nghỉ. Tuy nhiên, bước ra khỏi cửa phòng mổ, cởi bỏ lớp khẩu trang, ông lại là một vị bác sĩ vô cùng ấm áp, dung dị và giàu lòng trắc ẩn.
Ghép tạng là câu chuyện của sinh và tử, là nơi giao thoa giữa nỗi đau mất mát tột cùng của gia đình người hiến tạng và niềm hy vọng vỡ òa của gia đình người nhận tạng. Hơn ai hết, bác sĩ Khải thấu hiểu những giọt nước mắt ấy. Ông luôn dành thời gian để tư vấn, giải thích cặn kẽ về bệnh tình, vạch ra các rủi ro và cơ hội cho bệnh nhân bằng những ngôn từ bình dân, dễ hiểu nhất.
Ông thường xuyên tham gia vào công tác vận động hiến tạng nhân đạo, kiên nhẫn thuyết phục và tri ân những gia đình có người thân không may qua đời đã đồng ý hiến tạng cứu người. Triết lý hành nghề của ông vô cùng giản dị nhưng sâu sắc: “Mỗi ca ghép tạng thành công không chỉ là chiến thắng của kỹ thuật y khoa, mà là sự tiếp nối của tình yêu thương, là sự hồi sinh kỳ diệu mà con người dành cho con người”.
Cống hiến to lớn cho y văn và đào tạo thế hệ kế cận
Tầm vóc của một “bàn tay vàng” không chỉ dừng lại ở số lượng ca mổ thành công, mà còn nằm ở những di sản tri thức ông để lại cho nền y học nước nhà.
TS.BS Ninh Việt Khải là một nhà khoa học miệt mài với hàng chục đề tài nghiên cứu cấp cơ sở, cấp Bộ. Các công trình nghiên cứu của ông về tối ưu hóa kỹ thuật ghép gan, đánh giá hiệu quả của các phác đồ điều trị sau ghép đã được công bố rộng rãi trên các tạp chí y khoa uy tín trong nước và quốc tế. Những dữ liệu lâm sàng quý giá này là nền tảng để ngành y tế xây dựng các phác đồ chuẩn hóa, nâng cao tỷ lệ sống còn cho bệnh nhân.
Bên cạnh đó, ông còn là một người thầy tận tụy. Tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, ông trực tiếp “cầm tay chỉ việc”, truyền đạt kinh nghiệm xương máu cho các bác sĩ ngoại khoa trẻ, các bác sĩ nội trú. Ông không hề giấu nghề, luôn khuyến khích học trò mạnh dạn học hỏi, cập nhật công nghệ mới. Dưới sự dìu dắt nghiêm khắc nhưng đầy bao dung của ông, một đội ngũ phẫu thuật viên Gan – Mật – Tụy và Ghép tạng thế hệ mới đang ngày càng trưởng thành, tiếp nối sứ mệnh vinh quang bảo vệ sức khỏe nhân dân.
Lời khuyên thiết thực từ chuyên gia bảo vệ lá gan khỏe mạnh
Từ thực tiễn chứng kiến hàng vạn lá gan bị tàn phá nặng nề dẫn đến xơ gan, ung thư gan và phải chờ đợi ghép tạng trong vô vọng, TS.BS Ninh Việt Khải luôn đau đáu đưa ra những lời khuyên để cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe:
1. Kiểm soát chặt chẽ viêm gan virus (B, C)
Việt Nam nằm trong vùng dịch tễ có tỷ lệ nhiễm virus viêm gan B và C rất cao. Đây là “kẻ sát nhân thầm lặng” dẫn đến xơ gan và ung thư gan. Người dân cần chủ động xét nghiệm viêm gan. Nếu chưa nhiễm, bắt buộc phải tiêm vắc-xin phòng bệnh. Nếu đã nhiễm virus, phải tuyệt đối tuân thủ phác đồ điều trị kháng virus của bác sĩ chuyên khoa, không được tự ý bỏ thuốc.
2. Nói không với việc lạm dụng rượu bia
Rượu bia là tác nhân trực tiếp phá hủy tế bào gan, gây gan nhiễm mỡ, viêm gan do rượu và dẫn đến xơ gan không thể đảo ngược. Việc từ bỏ hoặc hạn chế tối đa thức uống có cồn là biện pháp bảo vệ gan hiệu quả nhất.
3. Cẩn trọng với “thần dược” truyền miệng
Rất nhiều bệnh nhân đến Bệnh viện Việt Đức trong tình trạng suy gan cấp, hoại tử gan do tự ý uống các loại thuốc lá, thuốc nam không rõ nguồn gốc để “mát gan, giải độc”. Chuyên gia nhấn mạnh, gan là nhà máy lọc độc của cơ thể, việc đưa các chất lạ, chưa được kiểm chứng khoa học vào người sẽ tạo thêm gánh nặng khổng lồ, khiến gan suy kiệt nhanh chóng.
4. Tầm soát ung thư gan định kỳ
Bệnh lý gan mật ở giai đoạn đầu hầu như không có triệu chứng rõ rệt. Khi người bệnh thấy vàng da, vàng mắt, trướng bụng, sụt cân thì bệnh thường đã ở giai đoạn muộn. Những người thuộc nhóm nguy cơ cao (viêm gan virus, nghiện rượu, béo phì, gia đình có tiền sử ung thư gan) cần siêu âm ổ bụng định kỳ và làm xét nghiệm các dấu ấn ung thư (AFP, PIVKA-II) 6 tháng một lần để phát hiện bệnh ở “giai đoạn vàng”.
Trải qua một hành trình dài cống hiến không mệt mỏi, TS.BS Ninh Việt Khải đã khẳng định xứng đáng danh xưng “bàn tay vàng trong làng ghép tạng Việt Nam”. Bằng trí tuệ uyên bác, bản lĩnh ngoại khoa kiệt xuất và một trái tim trĩu nặng tình yêu thương, ông đã kiến tạo nên những kỳ tích y học, thắp lên ngọn lửa hy vọng cho hàng ngàn số phận kém may mắn. Di sản ông để lại không chỉ là một trung tâm ghép tạng lớn mạnh tại Bệnh viện Việt Đức, mà còn là một tấm gương sáng ngời về y đức để bao thế hệ thầy thuốc tương lai ngưỡng mộ và noi theo. Việc trao gửi niềm tin vào những chuyên gia tận tâm như bác sĩ Ninh Việt Khải chính là sự lựa chọn an tâm nhất trên hành trình giành lại sự sống và sức khỏe vững bền.
