Mắc dị tật tim bẩm sinh là một trong những thử thách khắc nghiệt nhất đối với một đứa trẻ ngay từ khi chào đời. Trong cuộc chiến giành giật sự sống đầy gian truân ấy, TS.BS.CKII Lê Thành Khánh Vân chính là vị cứu tinh, người lặng lẽ “giữ nhịp đập cho những trái tim non”. Với cương vị Trưởng khoa Phẫu thuật Tim trẻ em tại Bệnh viện Chợ Rẫy cùng hơn 25 năm kinh nghiệm, ông đã thực hiện thành công hàng ngàn ca đại phẫu phức tạp, hồi sinh cuộc đời cho vô số bệnh nhi nguy kịch. Bài viết dưới đây sẽ phác họa chi tiết hành trình y nghiệp rực rỡ, chuyên môn kiệt xuất và tấm lòng y đức sáng ngời của vị chuyên gia đầu ngành này.

TS.BS.CKII Lê Thành Khánh Vân là ai? Tầm vóc của chuyên gia phẫu thuật tim trẻ em
Trong hệ thống y khoa hiện đại, phẫu thuật tim mạch luôn được xem là đỉnh cao của ngoại khoa. Tuy nhiên, phẫu thuật tim trẻ em, đặc biệt là phẫu thuật tim bẩm sinh cho trẻ sơ sinh và trẻ nhẹ cân, lại là một phân môn khắc nghiệt và thách thức hơn gấp nhiều lần. Cấu trúc giải phẫu tim của một đứa trẻ mắc dị tật thường bị đảo lộn hoàn toàn, các mạch máu và buồng tim chỉ nhỏ bằng sợi bún, mỏng manh như tờ giấy quyến. Chỉ một sai sót tính bằng phần mười milimet hay một đường khâu thiếu sự tinh tế cũng có thể khiến trái tim non nớt ấy ngừng đập vĩnh viễn trên bàn mổ.
Đứng trước áp lực khổng lồ nơi phòng mổ tuyến cuối, TS.BS.CKII Lê Thành Khánh Vân đã khẳng định được tầm vóc của một chuyên gia kiệt xuất. Ông hiện đang giữ trọng trách Trưởng khoa Phẫu thuật Tim trẻ em – Bệnh viện Chợ Rẫy, cơ sở y tế hạng đặc biệt lớn nhất khu vực phía Nam.
Học vị Tiến sĩ Y học (TS) và danh hiệu Bác sĩ Chuyên khoa cấp II (BS.CKII) là những cột mốc học thuật cao quý, minh chứng cho một nền tảng lý thuyết uyên bác và năng lực thực hành lâm sàng bậc thầy của ông. Không chỉ là một phẫu thuật viên có “bàn tay vàng”, bác sĩ Khánh Vân còn là người thầy, người truyền lửa và là chỗ dựa tinh thần lớn nhất cho hàng vạn gia đình bệnh nhi trên khắp cả nước.

Hành trình rèn luyện chuyên môn và khát vọng làm chủ kỹ thuật đỉnh cao
Sự xuất chúng của Tiến sĩ Lê Thành Khánh Vân không đến từ sự may mắn, mà là kết quả của một chặng đường dài bứt phá, vắt kiệt mồ hôi và tâm huyết trong phòng thí nghiệm cũng như bên giường bệnh cấp cứu.
Nền tảng đào tạo nghiêm ngặt trong nước
Bước chân vào ngành y với lý tưởng cứu người, bác sĩ Khánh Vân sớm bộc lộ tố chất của một phẫu thuật viên ngoại khoa tương lai nhờ tư duy logic, sự kiên nhẫn và đôi bàn tay vô cùng khéo léo. Sau khi tốt nghiệp bác sĩ đa khoa loại ưu, ông quyết định dấn thân vào chuyên ngành phẫu thuật tim mạch – lĩnh vực gian khổ, áp lực nhưng đầy tính nhân văn.
Ông liên tục hoàn thành các chương trình đào tạo sau đại học chuyên sâu, bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Y học với các đề tài mang tính thực tiễn lâm sàng cực kỳ cao. Các nghiên cứu của ông tập trung vào việc tối ưu hóa quy trình chạy tuần hoàn ngoài cơ thể (máy tim phổi nhân tạo) cho trẻ nhỏ và cải tiến kỹ thuật phẫu thuật sửa toàn bộ các dị tật tim phức tạp, đóng góp những tư liệu vô giá cho kho tàng y văn nước nhà.
Tu nghiệp nước ngoài và hội nhập y học thế giới
Nhận thức rõ nền y học thế giới luôn tiến lên phía trước với những bước nhảy vọt, TS.BS.CKII Lê Thành Khánh Vân đã dành nhiều năm tu nghiệp chuyên sâu tại các trung tâm phẫu thuật tim mạch trẻ em lớn ở các quốc gia có nền y tế phát triển vượt bậc như Pháp, Mỹ, Úc.
Chính những năm tháng học tập trong môi trường quốc tế khắt khe đã giúp ông tiếp cận và làm chủ những kỹ thuật sửa tim tiên tiến nhất, các phác đồ hồi sức sau mổ cực kỳ nghiêm ngặt dành cho trẻ sơ sinh. Trở về nước, ông đã ứng dụng thành công những tinh hoa ấy vào thực tế, giúp tỷ lệ cứu sống các ca tim bẩm sinh nặng tại Bệnh viện Chợ Rẫy tăng lên đáng kể, sánh ngang với các trung tâm tim mạch lớn trong khu vực.

Các lĩnh vực chuyên môn mũi nhọn của TS.BS.CKII Lê Thành Khánh Vân
Năng lực chuyên môn ngoại khoa của bác sĩ Lê Thành Khánh Vân bao trùm toàn bộ các thể bệnh dị tật tim bẩm sinh từ đơn giản đến phức tạp nhất. Ông được đồng nghiệp mệnh danh là “khắc tinh” của các ca dị tật tim hiểm nghèo.
1. Phẫu thuật điều trị các dị tật tim bẩm sinh phức tạp
Đối với các ca bệnh mà cấu trúc tim bị tổn thương nặng nề, bác sĩ Khánh Vân luôn là người trực tiếp cầm dao mổ để thực hiện các ca sửa chữa toàn bộ (Total Correction):
-
Tứ chứng Fallot: Dị tật bao gồm bướu vách liên thất, hẹp động mạch phổi, động mạch chủ cưỡi ngựa và phì đại tâm thất phải. Bác sĩ thực hiện kỹ thuật vá lỗ thông vách liên thất và mở rộng đường ra thất phải một cách hoàn hảo, giúp trẻ phục hồi dòng máu giàu oxy nuôi cơ thể, thoát khỏi tình trạng tím tái, suy dinh dưỡng.
-
Chuyển vị đại động mạch (TGA): Đây là tổn thương cực kỳ nguy cấp ở trẻ sơ sinh khi động mạch chủ và động mạch phổi bị “đổi chỗ” cho nhau. Bác sĩ Vân là một trong số ít chuyên gia thực hiện thành công phẫu thuật chuyển gốc động mạch (Arterial Switch Operation – phẫu thuật Jatene) trong những tuần đầu sau sinh – một kỹ thuật đỉnh cao đòi hỏi phải cắm lại các động mạch vành nhỏ như sợi tóc vào gốc động mạch mới một cách chuẩn xác tuyệt đối.
-
Kênh nhĩ thất toàn phần: Tổn thương tạo ra một lỗ thủng lớn ở trung tâm trái tim và làm hư hỏng các van tim. Bác sĩ thực hiện kỹ thuật vá hai vách và sửa chữa, tạo hình lại van hai lá, van ba lá, giúp trái tim tái cấu trúc lại chức năng sinh lý bình thường.
2. Phẫu thuật tim bẩm sinh ở trẻ sơ sinh và trẻ nhẹ cân, cực nhẹ cân
Can thiệp phẫu thuật trên cơ thể một đứa trẻ sơ sinh chỉ nặng từ 2kg đến 3kg là một thử thách vô cùng khắc nghiệt. Hệ thống tuần hoàn, chức năng gan, thận và đông máu của trẻ còn quá non nớt. TS.BS.CKII Lê Thành Khánh Vân cùng ê-kíp hồi sức đã xây dựng nên một quy trình khép kín tối ưu: từ khâu gây mê chuyên biệt, hạ thân nhiệt chỉ huy trong lúc mổ, cho đến phác đồ hồi sức hậu phẫu nghiêm ngặt. Việc làm chủ kỹ thuật mổ tim sơ sinh đã giúp cứu sống hàng trăm em bé ngay trong những ngày đầu đời, ngăn chặn nguy cơ tử vong sớm do suy tim cấp.
3. Phẫu thuật sửa van tim và bảo tồn tim tự thân
Thay vì sử dụng các van tim nhân tạo (đòi hỏi trẻ phải uống thuốc kháng đông suốt đời và phải mổ lại nhiều lần khi lớn lên do van không phát triển theo cơ thể), bác sĩ Vân luôn đặt triết lý “bảo tồn tối đa” lên hàng đầu. Ông là bậc thầy trong kỹ thuật sửa van tim bẩm sinh (sửa van hai lá, van động mạch chủ), tận dụng chính mô cơ thể của trẻ để tạo hình lại các lá van bị teo sần hoặc thiếu hụt, giúp trẻ có một cuộc sống khỏe mạnh, phát triển thể chất hoàn toàn bình thường như bao bạn bè đồng trang lứa.
Tấm gương y đức sáng ngời và người thầy của các thế hệ bác sĩ trẻ
Tầm vóc của Tiến sĩ Lê Thành Khánh Vân không chỉ dừng lại ở số lượng hàng ngàn ca mổ thành công, mà còn in đậm trong công tác đào tạo thế hệ kế cận và những cống hiến thầm lặng cho y học cộng đồng.
| Khía cạnh cống hiến | Đóng góp giá trị của TS.BS.CKII Lê Thành Khánh Vân |
| Đào tạo y khoa | Với vai trò là giảng viên lâm sàng cao cấp, ông trực tiếp giảng dạy, hướng dẫn bảo vệ luận án cho nhiều thạc sĩ, bác sĩ nội trú, chuyên khoa cấp I, cấp II. Ông luôn răn dạy học trò: “Dao mổ trong tay các em đang chạm vào tương lai của một gia đình, phải cẩn trọng và thấu cảm bằng cả trái tim”. |
| Nghiên cứu khoa học | Chủ nhiệm nhiều đề tài nghiên cứu cấp cơ sở, cấp thành phố về phẫu thuật tim bẩm sinh. Ông liên tục công bố các bài báo khoa học trên các tạp chí y học uy tín, giúp hoàn thiện phác đồ cấp cứu và điều trị chuẩn cho hệ thống y tế phía Nam. |
| Hoạt động nhân văn | Tích cực phối hợp với các quỹ từ thiện (Quỹ Tài trợ VinaCapital, Hiểu về trái tim) để thực hiện các ca mổ tim miễn phí cho trẻ em nghèo, vùng sâu vùng xa, mang lại cơ hội sống cho những hoàn cảnh kém may mắn. |
Triết lý hành nghề nhân văn: Chữa lành bằng tài năng và tình mẫu tử
Đối với các bậc làm cha làm mẹ, khi biết tin con mình mắc dị tật tim bẩm sinh, bầu trời như sụp đổ. Họ phải đối mặt với nỗi đau đớn thể xác của con và gánh nặng kinh tế khủng khiếp của những ca mổ tim. Thấu hiểu tận cùng nỗi niềm đó, TS.BS.CKII Lê Thành Khánh Vân luôn tiếp cận người bệnh bằng một phong thái vô cùng điềm đạm, sự ân cần và thấu cảm sâu sắc.
“Mỗi bệnh nhi đến với khoa Phẫu thuật Tim trẻ em không đơn thuần là một ca bệnh lâm sàng, mà là một sinh mệnh thiêng liêng, là báu vật của một gia đình. Khi đứng bên bàn mổ, tôi luôn tự nhủ phải xem đứa trẻ như chính con ruột của mình, dốc hết 100% trí tuệ và sự chuẩn xác để giữ lại tiếng cười, giữ lại nhịp đập sự sống cho các em.”
— Triết lý hành nghề của TS.BS.CKII Lê Thành Khánh Vân.
Bà mẹ của một bệnh nhi từng được bác sĩ Vân cứu sống xúc động chia sẻ trên diễn đàn: “Con tôi bị thông liên thất lớn kèm tăng áp phổi nặng, suy kiệt hoàn toàn khi mới 3 tháng tuổi. Nhờ sự điềm tĩnh, những lời giải thích cặn kẽ và đôi bàn tay tài hoa của bác sĩ Vân, cháu đã vượt qua ca mổ mười phần chết một phần sống. Bác sĩ chính là người cha thứ hai đã hồi sinh cuộc đời cho con tôi”.
Lời khuyên vàng từ chuyên gia: Tầm soát và phát hiện sớm tim bẩm sinh
Từ thực tiễn điều trị chứng kiến nhiều trẻ bị mất đi “giai đoạn vàng” can thiệp do sự chủ quan hoặc thiếu hiểu biết của gia đình, TS.BS.CKII Lê Thành Khánh Vân đưa ra những khuyến cáo cốt lõi dành cho các bậc phụ huynh:
-
Tầm soát tim bẩm sinh từ trong bụng mẹ (Siêu âm tim thai): Đây là biện pháp khoa học và hiệu quả nhất. Sản phụ nên thực hiện siêu âm tim thai chuyên sâu ở tuần thứ 18 – 22 của thai kỳ tại các cơ sở sản khoa uy tín. Việc phát hiện sớm dị tật giúp các bác sĩ chủ động lên kế hoạch can thiệp hồi sức ngay từ phòng sinh, tránh nguy cơ trẻ bị suy tim, tím tái đột ngột sau khi cắt rốn.
-
Nhận biết sớm các dấu hiệu sau sinh: Cha mẹ cần theo dõi sát sao trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Nếu thấy trẻ có các biểu hiện như: thở nhanh, thở co lõm ngực bất thường khi bú hoặc khi ngủ; bú kém, hay dừng lại để thở; chậm tăng cân; môi, đầu ngón tay ngón chân bị tím tái khi quấy khóc; thường xuyên bị viêm phổi tái đi tái lại… cần lập tức đưa trẻ đến gặp các chuyên gia tim mạch nhi để được làm siêu âm tim Doppler kịp thời.
-
Tuân thủ phác đồ và lịch theo dõi của bác sĩ: Đối với những trẻ đã được chẩn đoán mắc dị tật tim bẩm sinh thể nhẹ (như thông liên thất nhỏ, thông liên nhĩ nhỏ) chưa có chỉ định mổ, gia đình cần đưa trẻ đi tái khám định kỳ theo đúng hẹn để bác sĩ đánh giá mức độ tiến triển, không tự ý sử dụng các bài thuốc dân gian trôi nổi làm suy giảm chức năng tim của trẻ.
Suốt chiều dài hơn 25 năm miệt mài cống hiến, TS.BS.CKII Lê Thành Khánh Vân đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh cao cả của một người thầy thuốc nhân dân. Bằng trí tuệ uyên bác, đôi bàn tay phẫu thuật tài hoa và một trái tim trĩu nặng tình thương yêu, ông đã giữ vững nhịp đập cho hàng ngàn trái tim non, mang lại tương lai tươi sáng và hạnh phúc viên mạn cho biết bao gia đình Việt. Di sản mà ông để lại không chỉ là những kỹ thuật mổ tiên tiến, mà là một tấm gương sáng ngời về y đức để các thế hệ bác sĩ trẻ ngưỡng mộ và noi theo. Lựa chọn tin tưởng và thăm khám cùng đội ngũ chuyên gia do Tiến sĩ Lê Thành Khánh Vân dẫn dắt chính là quyết định an tâm, sáng suốt nhất để bảo vệ trái tim và cuộc sống khỏe mạnh cho con em bạn.
